Evlilik Birliğinin Genel Hükümleri Nelerdir?

Evlilik kurumunun genel hükümleri oldukça geniş bir yelpazede yer almaktadır. Bu hükümler genellikle iki ana başlık altında düzenlenir:

  • Eşlerin Kişisel İlişkileri ile İlgili Genel Hükümler
  • Eşlerin Ekonomik İlişkileri ile İlgili Genel Hükümler

Bu makalede, eşlerin kişisel ilişkileri ile ilgili genel hükümlere odaklanacağız.

Eşlerin Kişisel İlişkileri ile İlgili Genel Hükümler

Eşlerin Hak ve Sorumlulukları
Ortak Haklar

Evliliğin başlangıcından itibaren her iki tarafın sahip olduğu ortak haklar, Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesi ve sonraki maddelerinde düzenlenmiştir. Bu haklar arasında en önemlisi aile konutunun seçimidir. Aile konutunun seçimi, eşlerin birlikte karar vermesi gereken bir konudur ve Türk Medeni Kanunu Madde 186/1’de “Eşler oturacakları konutu birlikte seçerler” şeklinde ifade edilir. Aile konutu seçerken, ailenin mali durumu, ödeme yeteneği ve sosyal koşullar göz önünde bulundurulmalıdır. Eşler, ailelerinin en iyi çıkarlarına hizmet edecek en uygun konutu seçmekte anlayışlı ve uzlaşmacı olmalıdır.

Birlikte Yaşama

Evliliğin temel amaçlarından biri, istisnai durumlar dışında eşlerin birlikte yaşamaları ve aile kurmalarıdır. Birlikte yaşamak bir yükümlülüğün yanı sıra bir hak olarak kabul edilir. Türk Medeni Kanunu Madde 185/2’ye göre “Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar.” Birlikte yaşama yükümlülüğünün ihlali, belirli koşulların yerine getirilmesi durumunda “terk” olarak kabul edilebilir ve bu durum boşanmaya kadar gidebilir.

Birliği Beraberce Yönetme

Türk Medeni Kanunu Madde 186/2’de “Birliği eşler beraberce yönetirler” hükmü yer alır. Bu düzenleme, her iki eşin birliğin yönetiminde eşit haklara sahip olduğunu vurgulamaktadır. Birliğin yönetiminde, eşlerin hoşgörülü ve uyumlu olmaları önemlidir.

Birliği Temsil Etme

Temsil, bir kişinin başkası adına hukuki işlemlerde bulunma yetkisini ifade eder. Evlilik birliğinde temsil, Türk Medeni Kanunu Madde 188-191 arasında düzenlenmiştir. Sürekli ihtiyaçlar için temsil yetkisi her iki eşe verilmiştir. Ancak diğer ihtiyaçlar için temsil yetkisi, eşlerin ortak kararıyla kullanılmalıdır. Eşlerden biri temsil yetkisini kullanamazsa, hâkim bu yetkiyi sınırlayabilir veya kaldırabilir. Ancak bu karar, durum düzeldiğinde geri verilebilir.

Ortak Sorumluluklar

Birliğin Mutluluğunu Sağlama

Evlilik birliği içinde, eşler birliğin mutluluğunu sağlamak için gerekli özeni göstermeli ve gerektiğinde fedakârlık yapmalıdır. Türk Medeni Kanunu Madde 185/2, eşlerin birbirine yardımcı olma ve çocukların bakımı, eğitimi ve gözetimi konularında sorumlu olduklarını belirtir.

Sadakat

Eşler, birbirlerine sadık olmalıdır. Sadakat sadece cinsel sadakatle sınırlı değildir, aynı zamanda ekonomik, duygusal ve fikri sadakati de içerir. Türk Medeni Kanunu Madde 185/3, eşlerin birbirine sadık kalmalarının zorunlu olduğunu ifade eder.

Dayanışma ve Yardımcı Olma

Türk Medeni Kanunu Madde 185/3, eşlerin birbirine yardımcı olma yükümlülüğünü içerir. Bu yardım, maddi ve manevi destek sağlamayı içerir. Zor zamanlarda, eşler birbirlerine manevi destek olmalıdır. Özellikle hastalık veya yaşlılık gibi durumlarda, eşler birbirlerine bakmalıdır.

Çocuklara Bakma ve Yetiştirme

Evlilik birliği içinde, çocukların bakımı, eğitimi ve gözetimi eşlerin ortak sorumluluğundadır. Türk Medeni Kanunu Madde 185/2, eşlerin çocukların ihtiyaçlarını karşılamaları gerektiğini belirtir. Çocuklara karşı ilgi ve sevgi göstermek de önemlidir.

Giderlere Katılma

Türk Medeni Kanunu Madde 186/3, eşlerin aile giderlerine güçleri oranında katılması gerektiğini ifade eder. Giderlere katılma konusu, uyuşmazlık yaratabilecek bir konu olduğundan, hâkim tarafların katkılarını belirleyebilir.

Meslek veya İş Seçiminde Özen Gösterme

Eşlerin meslek veya iş seçiminde, evlilik birliğinin huzur ve yararı göz önünde bulundurulmalıdır. Türk Medeni Kanunu Madde 192, eşlerin diğerinin iznini almadan meslek veya iş seçiminde serbest olduğunu belirtir.

Kadının Soyadı

Kadının soyadı, Türk Medeni Kanunu Madde 187’de düzenlenmiştir. Genel kural, kadının eşinin soyadını almasıdır. Ancak, kadın kızlık soyadını da taşımak istiyorsa, bu talebini yerine getirebilir.

Eşlerin Hukuki İşlemleri

Eşlerin Serbestliği İlkesi

Eşler kendi aralarında veya üçüncü kişilerle istedikleri sözleşmeleri yapabilirler. Türk Medeni Kanunu Madde 193, eşlerin serbestliği ilkesini düzenler.

Serbestlik İlkesinin İstisnaları
a) Aile Konutu İşlemleri

Aile konutunun mülkiyeti bir eşe aitse, diğer eşin açık rızası olmadan başkasına devir veya üzerinde haklar sınırlanamaz. Kiralık bir aile konutu ise, diğer eşin rızası olmadan kira sözleşmesi feshedilemez.

b) Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması

Ailenin ekonomik durumunu korumak veya mali yükümlülüklere yanıt vermek için, hâkim belirli tasarrufların yalnızca diğer eşin rızasıyla yapılmasına karar verebilir.

c) Paylı Mülkiyet İşlemleri

Eşlerden hangisinin payı olduğu belirsiz olan mallar, paylı mülkiyet kategorisine girer. Bu durumda, bir eşin kendi payı üzerinde işlem yapabilmesi için diğer eşin onayı gereklidir.

d) Kefalet Sözleşmeleri

Evli kişilerin kefil olabilmeleri için diğer eşin yazılı rızası gerekmektedir.

Evlilik Birliğinin Korunması

Hâkimin Müdahalesi

Evlilik birliğinin yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya önemli bir konuda anlaşmazlık yaşanması durumunda, eşler hâkimden müdahale talep edebilirler. Hâkim, çeşitli önlemler alabilir, uyarılarda bulunabilir, uzlaşmaya teşvik edebilir ve hatta birliğin korunması için gerekli önlemleri alabilir.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir